• شناسه DOR : 20.1001.3.PPF1T00=.2022.09.20.1.6
  • کد DOR : 213578dfgdg
  • حوزه موضوعی : علوم اجتماعي, علوم اجتماعي, آموزش
  • کلمات کلیدی : سناریوهای RCP - مدل رشد محصول WOFOST - تغییر اقلیم - مدل اقلیمی
محل لازم برای ایده

در طی سالیان اخیر استفاده از مدل‌های آب و هوا و رشد محصول به‌منظور شبیه‌سازی عملکرد و مراحل رشد و نمو گیاهان زراعی مورد توجه محققین امور کشاورزی بوده است (وو، 2008). این مدل‌ها ابزاری کارآمد و ضروری در سراسر جهان برای تولید دانش در خصوص تجزیه تحلیل تغییرات آب و هوا بر پتانسیل تولید محصولات زراعی می‌باشند(دوا و همکاران، 2014). يکي از مدل‌هايي که طي دو دهه گذشته به‌طور گسترده‌اي در مطالعات مختلف مورد استفاده قرار گرفته، مدل WOFOST مي‌باشد. اين مدل قادر به ارزيابي عملكرد پتانسيل نسبت به عوامل موثر بر رشد گياه، تعيين فاكتور‌هاي حساس پيش‌بيني عملكرد محصول و نياز آبي گياه با توجه به پيش‌بيني‌هاي هواشناسي است. مدل WOFOST در سيستم پايش رشد گياهى براى تخمين عملكرد برخی گياهان مختلف نظير گندم، جو، پنبه، آفتابگردان، برنج، سويا، سيب زمينى و دانه‌هاى روغنى در اتحاديه اروپا مورد استفاده قرار گرفته است. لازم به ذکر است که در اين سيستم، مدل با سيستم اطلاعات جغرافيايى (GIS) متصل شده بود (بوگارد و همکاران، 2002). همچنين از مدل WOFOST در بهبود تخمین عملکرد گندم زمستانه براساس داده‌های ماهواره‌های مودیس و لندست در مطالعات ارزيابي رشد محصول نیز استفاده شده است (هانگ و همکاران، 2015). علي‌رغم كاربردهاي فراوان مدل مذكور در جهان متاسفانه اين مدل در ايران چندان مورد استفاده قرار نگرفته و محدود به فعاليت‌هاي تحقيقاتي ارائه شده توسط كوچكي و همکاران (2006)، امیری (2009)، بافکار و همکاران (2011) و فرهادی بانسوله (2009) مي‌باشد. برای ارزیابی تغییرات اقلیمی از سناریوهای RCP که در سال ۲۰۱۰ توسط یک کمیته علمی و زیر نظر هیات بین الدول تغییرات اقلیمی با هدف مهیا نمودن مجموعه‌ای از اطلاعاتی که از نتایج آن بتوان عوامل اصلی تغییرات اقلیمی را ردیابی، و نتایج آن را بتوان برای مدل‌های اقلیمی اعمال نمود استفاده می‏شود. سناریوی خانواده RCP شامل چهار سناریوی مختلف می‌باشند و این سناریوها عبارتند از: RCP2.6، RCP4.5، RCP6.0وRCP8.5 که بر اساس نتایج حاصل از برخی فراسنج‌های اجتماعی- اقتصادی، تکنولوژیکی و همچنین میزان غلظت برخی گازها برای دهه‌های آینده طراحی شده‌اند. در این سناریوها قدرت تشعشعی گازهای گلخانه‌ای که بر حسب وات بر متر مربع تعیین شده است، عامل ایجاد گرمایش در نظر گرفته شده است و در هر شرایط می‌تواند منجر به سطح انتشار متفاوت گازهای گلخانه‌ای و تغییرات اقلیمی‌گردد (وارن و همکاران، 2011). براساس پنجمین گزارش (IR5) هیات بین الدول تغییر اقلیم، میانگین افزایش دمای جهان برای سال 2060 بین 1 تا 2 درجه و در پایان قرن بین 1 تا 7/3 درجه سانتیگراد با توجه به این سناریوها برآورد شده است (2013 ،IPCC). در اروپا فراگا و همکاران (2015) با استفاده از دو سناریوی RCP4.5 و RCP8.5 تا سال 2050 وضعیت رشد و نمو انگور را بررسی نمودند. ژیائو و همکاران (2008) نشان دادند که طی چند دهه اخیر طول دوره رشد گندم بهاره به ازای هر یک درجه سانتیگراد افزایش دما بین 8 تا 10 روز کوتاه‌تر شده است. همچنین یو و همکاران (2009) نیز بیان داشتند به‌دلیل افزایش درجه‌حرارت دوره رشد گندم در چین تا پایان قرن حاضر 30-20 روز کاهش خواهد یافت.

جدول زمانی
1

1401/06/29ثبت اولیه

2

1401/06/30تایید دبیرخانه نان