ارزیابی کاشت گونههای گیاهی بومی در تثبیت بیولوژیک خاک و کاهش ریزگردها در کانونهای گرد و غبار تالاب میقان اراک
Evaluation of planting native plant species in biological soil stabilization and dust reduction in dust hotspots of Meeghan Wetland, Arak
همه نیازهاارزیابی کاشت گونههای گیاهی بومی در تثبیت بیولوژیک خاک و کاهش ریزگردها در کانونهای گرد و غبار تالاب میقان اراک
نیاز
نیازپرداز: اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان مرکزیثبت کننده: سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان مرکزی
20.1001.4.59B0600=.2025.09.27.0.2
طرح کاربردی
کشاورزی و منابع طبیعی
پایان یافته
پاداش نقدی
3,000,000,000 ریال
24 ماه
1 - 9
گزارش نهایی
طرح کاربردی
57
رونوشت آدرس
جزئیاتموضوع فعالیت ( حدود شمولیت و دامنه اجرای کار– حدود تقریبی جامعه آماری ) :
اولین اقدام برای برنامه ریزی مهار ریزگردها، شناسایی کانون های تولید آن است. اگرچه منشاء بیشتر ریزگردها در خارج از مرزهای کشور است، اما تمرکز بر منشاهای داخلی نیز حائز اهمیت بوده و نیازمند کنترل و مدیریت است. زیرا کانونهای ریزگرد داخلی بدلیل نزدیکی به مراکز جمعیتی و اراضی کشاورزی بسیار خطرناک و اثرات زیان بار گسترده ای را در پیش دارد. در این طرح محورهایی از قبیل گونه گیاهی با خاصیت بادشکنی و مهار ریز گرد و سازگار با اقلیم منطقه و با کمترین هزینه و پایین ترین نیاز آبی و بیشترین اثر گذاری بر کاهش ریزگرد می بایست مد نظر قرار گیرد. طرح مذکور با هدف توسعه پوشش گیاهی بومی در منطقه کانون بحران کویر میقان شهرستان اراک ( دستیابی به روش تولید نهال گلدانی گونه گیاهی هالوکنموم و در صورت دستیابی به روش تولید موفق آن در ادامه بصورت گسترده نسبت به تولید و کاشت آن در منطقه کانون بحران فرسایش بادی کویر میقان ) پیشنهاد و برنامه ریزی شده است.
ضرورت انجام پروژه:
بروز پدیده گرد و غبار یا همان ریزگرد در کشور از نظر تکرار و استمرار در سال های اخیر روند رو به رشد داشته است. با توجه به تغییرات اقلیمی ( خشکی و خشکسالی ) در سال های اخیر و افزایش بیابان ها در سطح کشور و با هدف شناخت قابلیت ها، ظرفیت ها، توان ها و نیاز ها در جهت برنامه ریزی و سیاست گذاری در زمینه مدیریت مناطق بیابانی، به نظر می رسد یکی از عمده ترین و مهمترین رویکردهای مقابله با بیابان زایی به منظور تثبیت خاک، تقویت پوشش گیاهی بومی از طریق ایجاد جنگل های دست کاشت می باشد. در همین خصوص و در راستای تحقق رویکردهای مدیریتی و اقتصادی شامل مشارکت، فرهنگ سازی، تامین آب، عملیات پرورشی جنگل های دست کاشت، ترسیب کربن، توسعه پایدار کشاورزی و توسعه اکوتوریسم ، بایستی اقدامات جدی در این زمینه بعمل آید. طرح مذکور با هدف توسعه پوشش گیاهی مناطق تخریب یافته و بیابانی خصوصا حاشیه تالاب میقان که بلحاظ شوری بالای خاک و خشک شدن بستر تالاب و شرایط اکولوژیک خاص منطقه هیچ گونه گیاه بیابانی بجز گونه هالوکنموم در آن رشد نمی کند حائز اهمیت است که کاشت موفقیت آمیز این گونه گیاهی، ضمن جلوگیری از بیابانزایی و کنترل ریزگردها زمینه ساز سرمایه گذاری و استفاده از نیروی انسانی بیکار جوامع محلی مناطق بیابانی را نیز در بر دارد و می تواند تحولی مثبت در زمینه توسعه کشاورزی حفاظتی داشته و از سیل مهاجرتها که عامل بعدی بیابان زایی پس از دخالت های انسانی در تخریب سرزمین و بیابان زایی است جلوگیری نماید.
اهداف کلی پروژه:
1- توسعه پوشش گیاهی مناطق بحرانی بلحاظ فرسایش بادی و اراضی کویری حاشیه تالاب میقان که ضمن جلوگیری از بیابانزایی و کنترل ریزگردها زمینه ساز سرمایه گذاری و استفاده از نیروی انسانی بیکار جوامع محلی مناطق بیابانی را نیز در بر دارد.
2- جلوگیری از مهاجرت معکوس جوامع محلی موجود در حاشیه کویر میقان اراک
3- انتخاب گونه گیاهی بومی و مقاوم به شرایط حساس و شکننده اراضی حاشیه کویر میقان اراک با سازگاری بالا و کمترین نیاز آبی به منظور احیای مجدد اکوسیستم
مفروضات و توافق نامه ها:
1-رعایت مصوبات جلسه کارگروه اضطرار پدیده گرد و غبار استان مورخ 17/5/1402 و مصوبات جلسه کارگروه گرد و غبار هوای استان مورخ 5/7/1402
رعایت اصول ساماندهی گرد و غبار در منطقه جنوب کویر میقان اراک
تعریف مشخصات مجری واجد شرایط:
متخصصان حوزه کشاورزی ، منابع طبیعی و دارای سابقه اجرایی در عرصه های مشابه
موارد فنی، تجهیرات و زیرساخت های مورد نظر:
1-دارا بودن سابقه کاری و مرتبط با تهیه طرح های مطالعاتی خصوصا تولید و توسعه گونه های گیاهی مشابه در حوزه اراضی بیابانی و دارای فرسایش بادی شدید.
2-آشنایی و کار با نرم افزارهای GIS و Auto-Cad
3-استفاده از جی پی اس های با فناوری روز و مولتی فرکانس
نحوه ارائه مستندات پیشنهاد :
ارایه گزارش کامل و دستورالعمل فنی و برنامه زمانی کاشت گونه های بومی و آزمایش شده بصورت تولید انبوه در عرصه در قالب فایل ورد و پی دی اف به همراه نتایج
کلمات کلیدی:گونه های گیاهی، گرد و غبار، تالاب میقان
